HİPOKSİK–İSKEMİK ENSEFALOPATİLİ YENİDOĞANLARDA UZAMIŞ MEKANİK VENTİLASYONUN GECİKMİŞ BESLENME BASAMAKLARI İLE İLİŞKİSİ
1Tarsus University, Speech and Language Therapy, Mersin, Türkiye2İstanbul Medipol University, Speech and Language Therapy, İstanbul, Türkiye Amaç: Hipoksik–iskemik ensefalopati (HİE), emme, yutma ve solunumun merkezi koordinasyonunu bozarak yenidoğanları beslenme güçlüklerine yatkın hale getirir. HİE'li bebekler, nörolojik instabilite nedeniyle sıklıkla mekanik ventilasyon gereksinimi duyar ve bu durum oral beslenmenin gecikmesine daha da katkıda bulunabilir. Bu çalışma, HİE'li yenidoğanlarda mekanik ventilasyon süresi ile beslenme dönüm noktaları, emzirmeye geçiş ve erken beslenme becerileri arasındaki ilişkiyi araştırmıştır.
Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışmasına, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde terapötik hipotermi uygulanan HİE'li 102 yenidoğan dahil edilmiştir. Sonuçlar arasında ilk oral beslenmenin gerçekleştiği doğum sonrası gün, günlük beslenmelerin en az yarısının oral yolla alındığı doğum sonrası gün, tam oral beslenmeye geçilen doğum sonrası gün, emzirmeye geçilen doğum sonrası gün, hastanede kalış süresi ile ilk oral alım ve taburculuktaki Erken Beslenme Becerileri (EFS) puanları yer almıştır. Bu sonuçların mekanik ventilasyon süresi ile ilişkileri incelendi. Bebekler ventilasyon süresine göre (<7 gün ve ≥7 gün) karşılaştırıldı ve HİE evresi, gebelik yaşı, doğum ağırlığı, nöbet durumu ve MRG bulgularına göre ayarlama yapıldıktan sonra çoklu doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirildi.
Bulgular: Daha uzun mekanik ventilasyon süresi, beslenme kilometre taşlarında gecikme, emzirmeye geçişte gecikme, hastanede kalış süresinin uzaması ve daha düşük EFS puanları ile ilişkiliydi. Ayarlanmış regresyon modellerinde, mekanik ventilasyon süresi, HİE evresi, gebelik yaşı, doğum ağırlığı, nöbet durumu ve MRG bulgularına göre ayarlama yapıldıktan sonra bile daha uzun oral beslenme ile emzirmeye geçiş süresi, daha uzun hastanede kalış süresi ve daha düşük EFS puanları ile anlamlı şekilde ilişkili kaldı. ≥7 gün ventilasyon uygulanan bebekler, <7 gün ventilasyon uygulananlara göre anlamlı derecede daha geç beslenme kilometre taşları ve daha düşük EFS puanları gösterirken, bebeklerin ağırlık sonuçları gruplar arasında farklılık göstermedi.
Sonuç: Terapötik hipotermi ile tedavi edilen HİE'li yenidoğanlarda, uzun süreli mekanik ventilasyon, oral beslenmede ve emzirme geçişlerinde gecikme ve erken beslenme becerisi puanlarında düşüşle ilişkilendirilmiştir. Bu bulgular, ventilasyonun tek başına nedensel bir etkisi olduğuna dair kanıt olarak yorumlanmamalıdır, çünkü ventilasyon süresi aynı zamanda altta yatan ensefalopati şiddetini ve genel hastalık yükünü de yansıtabilir. Bununla birlikte, ventilasyon süresi, daha yakın beslenme takibi ve erken çok disiplinli destek gerektiren bebekleri belirlemek için pratik bir klinik belirteç olarak hizmet edebilir.
Anahtar Kelimeler : hipoksik–iskemik ensefalopati, mekanik ventilasyon, oral beslenme, emzirme, erken beslenme becerileri