SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DİSFAJI LİMİT BULGULARININ ARAŞTIRILMASI: GÖZLEMSEL-TANIMLAYICI BİR ARAŞTIRMA
1Gazi Üniversitesi, Dil ve Konuşma Terapisi, Ankara, Türkiye2Lokman Hekim Üniversitesi, Dil ve Konuşma Terapisi, Ankara, Türkiye
3Yüksek İhtisas Üniversitesi, Dil ve Konuşma Terapisi, Ankara, Türkiye Amaç: Disfaji Limit (DL), yutma değerlendirmelerinde kullanılan elektrofizyolojik bir değerlendirme aracıdır. Bu çalışmadaki temel amacımız, 18-25 yaş arası sağlıklı genç yetişkinlerde DL bulgularını incelemektir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya toplam 100 birey (50 erkek ve 50 kadın) dahil edilmiştir. DL ölçümlerinde her katılımcıya 5 mL"lik artışlarla (5, 10, 15, 20, 25, 30 mL, vb.) ince sıvı ile yutma denemeleri yapılırken eşzamanlı olarak submental yüzeyel elektromiyografi (yEMG) kayıtları incelenmiştir. Yutma esnasında yEMG"ye yansıyan ikincil yutma varlığında ve/veya aspirasyon belirtisinde yutma denemeleri durdurulmuş ve ilgili volüm DL olarak kayıt edilmiştir.
Bulgular: Erkek ve kadın katılımcıların yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir (z = -0.428, p = 0.668). Ortanca (min-max) DL bulgusu tüm katılımcılarda 30 (20 - 55) mL, erkeklerde 37.5 (20 - 55) mL ve kadınlarda 30 (20 - 50) mL olarak bulundu. Erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek DL bulgusu saptanmıştır (z = -3.719, p < 0.001). Tüm bireylerde vücut kitle indeksi (VKİ) ile DL arasında pozitif yönde zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = 0.212, p = 0.046).
Sonuç: DL referans değerleri genç yetişkin popülasyon için ilk kez ortaya konulmuş ve DL'nin cinsiyet ve VKİ gibi değişkenlerden etkilenebileceği gösterilmiştir. Mevcut bulguların hem klinik değerlendirme süreçleri hem de ileri araştırmalar açısından önemli bir katkı sunacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Disfaji limit, elektrofizyolojik ölçüm, yutma bozuklukları